توصیه های مهم در ماه مبارک رمضان

توصیه های مهم در ماه مبارک رمضان

razmjoo hadi

1396-3-8

توصیه های مهم در ماه مبارک رمضان از زبان دکتر مجید نیمروزی، عضو هیأت علمی گروه طب سنتی

در ماه رمضان از پرخوری باید پرهیز و کم خوری را پیشه کرد.

توصیه های ماه مبارک رمضان خیلی دور از توصیه های اصلی طب سنتی یعنی توصیه های عمومی نیست. در واقع در مباحث طب سنتی ما مبحثی را داریم به نام شش اصل ضروری برای زندگی که این ها اگر رعایت شود در واقع سلامت زندگی را تامین می کند.

1- وضعیت هوا، ارتباط هوا و فصل ها و سلامت، اقالیم مختلف منظور سرزمین های مختلف یعنی اینکه فرد در آن زندگی می کند. هوا از لحاظ گرمی، سردی و رطوبت که هر کدام از این موارد برای افراد مختلف توصیه های متفاوتی دارد.

2- وضعیت غذا و نوشیدنی که غذا و نوشیدنی در حقیقت دومین مبحث می باشد ولی یکی از مهمترین اصول است.

3- وضعیت خواب و بیداری است 4- وضعیت حرکت و سکون که مربوط می شود به فعالیت های بدنی و زمان های استراحت که چه جوری باید باشد و چه ارتباطی با غذا و بقیه تدابیر داشته باشد .

5- وضعیت احتباس و استفراغ است که وضعیت دفع مواد زائد از بدن و مدت توقف غذا در بدن و وضعیت های نزدیک به اینهاست.

6-  وضعیت استرس ها و اعراض نفسانی در اصطلاح طب سنتی که در ماه مبارک رمضان هم این اصول کلیه باید رعایت گردد.

مثلا: اگر ماه مبارک رمضان در فصل گرمی قرار گرفته باشد این وضعیت فرق می کند با وقتی که هوا سرد باشد. اگر در منطقه خشک یا رطوبی زندگی کنیم متفاوت است و فرق می کند.

الان با توجه به اینکه ماه رمضان در اواخر بهار و شروع تابستان می باشد و هوا رو به گرمی و رطوبت رو به کم شدن می باشد ماه مبارک رمضان امسال بیشتر گرمی و خشکی رو القا می کند و زمان هم نسبتا در ماه مبارک امسال زمانی طولانی است.

هم اکنون توصیه های اصلی: از غذایی شروع می کنیم که مهمتر می باشد .

در مورد غذا اولین اصل خوردن غذا جویدن مناسب غذاست که خارج از ماه و در ماه مبارک مهمترین مسئله می باشد.

یعنی اگر جویدن غذا درست نباشد، غذا سریع خورده شود،مدت زمان غذا خوردن بیش از حد طولانی شود. این موارد باعث مشکل در هضم غذا می گردد.

موردی دیگر که خیلی در ماه مبارک به چشم می خورد نزدیک بودن فاصله افطار تا سحر می باشد. مردم معمولا تنوع غذایی زیادی دارند و می خواهند در افطار مواد غذایی مختلف را نزدیک به نزدیک میل کنند که این باعث ایجاد مشکل و اختلال در هضم می شود.

خوردن مواد آبکی شیرین و شیرینی جات عکس چیزی که فکر می کنند باعث ضعف بدن می شود و مشکلات گوارشی را تشدید می کند .

اول جویدن ، دوم رعایت فواصل غذایی سوم اینکه ما در ماه مبارک به خاطر تشنگی و یا گرسنگی زیاد یک دفعه می خواهیم در وعده افطاری هم نوشیدنی ها مصرف کنیم، اعم از گرم و سرد و هم شیرینی جات و غذاهای جامد و غذاهای آبگوشتی و آبکی که همه اینها را اگر نزدیک به هم مصرف کنیم موجب اختلال هضم می گردد و باعث می شود که ما در سحر غذای مناسبی را نتوانیم مصرف کنیم.

توصیه این است که اما اگر بخواهیم افطار را باز کنیم بستگی دارد به شدت تشنگی اگر واقعا یک فرد دوست دارد با یک نوشیدنی افطارش را بازکند مثلا: گلاب کم شیرین نسبتا گرم شروع کند، باید خیلی آرام شروع کند و یکدفعه از حالت گرسنگی وراد مرحله خوردن نوشیدنی به یکباره نشود که باعث مشکلات معده می گردد.

 اگر می خواهید یک خوردنی مایع گرم و شیرین مصرف کنید مثل: عرقیات یا چایی شیرین کم رنگ ترجیحا چای ایرانی باشد. یا یک گلاب شیرین که بخواهد افطار را شروع کند که کم شیرین باشد و جرعه جرعه خیلی آرام آرام مصرف کند بعد یک فاصله نیم ساعته در نظر بگیرد . 20 دقیقه تا نیم ساعت صبر نماید و بعد از آن افطار را شروع کند.

این عضو هیأت علمی می افزاید: ترجیحا توصیه می شود که غذای آبکی و جامد، خام و پخته را با هم مصرف نکنیم ، بعضی ها فکر می کنند چون موارد غذایی به بدنشان نرسیده و کم می رسد باید همه را با هم مصرف کند این کار باعث اختلال هضم می شود و باعث می گردد فرد توانایی خود را در اواسط ماه مبارک رمضان از دست بدهد برای اینکه گوارش بهم می خورد بدن هم از آن مواد مغزی به خوبی بهش نمی رسد.

سعی کنیم یک نوع غذا را مصرف و نان زیادی هم مصرف نکنیم. اگر می خواهیم یک غذای آبکی ترجیحا مصرف کنند، ما در طب سنتی میگوییم غذایی که هضم خوب و جیدی دارند، مثلا آش اسپیدباج،  این آش را می توان بدون نان مصرف کرد، سوپ های جو که با آب گوشت گوسفند تهیه شده باشد نیز می توان استفاده نمود.

آش اسپیدباج از سبزیجات می باشد که ترکیبی است از مقدار کمی جو، تره، گشنیز، جعفری و مقداری آب رقیق گوشت ماهیچه که می توان مصرف کرد. اگر این را مصرف کردند و فکر می کنند غذا برایشان کم می باشد. مثلا: افرادی که بدنهای ماهیچه ای و بدنهای تنومندی دارند و این مقدار برایشان کافی نیست می توانند از غذای گوشتی نیز استفاده کنند ولی اگر می خواهند گوشت کبابی را مصرف کنند باید این را بدون نان مصرف کنند و با جویدن مناسب و حجم کم را انتخاب کنند به خاطر اینکه فاصله افطار تا سحر کم می باشد و ما می خواهیم فرد دچار تشنگی و کم آبی نشود. پس غذای افطاری باید غذای سبکی باشد.

 مجید نیمروزی بیان نمود: اصلا ما توصیه به خوردن چیزهای مثل خرما، رنگینک، زولبیا، بامیه، مواد غذایی شیرین، مایعات شیرین آبکی نمی کنیم و اگر فردی عادت دارد به مصرف این موارد، رنگینک این هم در مقدار کم می تواند استفاده کند که آن هم باید فواصلش حداقل بیست دقیقه تا نیم ساعت قبل از غذا یا بیشتر از یک ساعت از غذا فاصله داشته باشد ولی ترجیحا" استفاده نگردد بهتر می باشد.

افرادی که سحر بیدار می شوند می توانند قبل از سحر هم از حدود دو ساعت قبل از سحر بیدار شده و میوه هایی که آب بدن را تامین می کند و هم به عنوان غذا می باشد. مثلا: خربزه مصرف کنند.

طالبی را خیلی توصیه نمی کنیم بخاطر حالت قلیایی و حالت بلغم زایی آن، بنابراین خربزه بهتر می باشد. بهتر است سعی شود از یک ساعت و نیم قبل از غذای سحر یک میوه ایی مثل خربزه مصرف کنید. خربزه اگر قبل از غذا مصرف شود خیلی خوب است ولی با غذا مصرف شدنش هضم غذا را مشکل می کند.

نیمروزی افزود: توصیه می شود سحر غذایی بخورن که اذیت نشوید و معمولا خورشت های آبکی با برنج استفاده نکنید و ترجیحا از برنج ها به صورت پلویی استفاده کنید و اگر برنج سبوس دار مثل: کام فیروز و گلستان که هم اکنون در بازار موجود می باشد استفاده کنند به صورت دم کشیده اگر قوت معده زیاد می باشد می توانند هم به صورت بدون آبکشی استفاده کنند ولی اگر معده ها ضعیف می باشد باید آبکش شود.

یک سری سبزیجات برای اینکه لزوجت برنج را بگیرد مصرف کنید مثلا: شوید خشک و اگر معده ضعیف می باشد گشنیز اضافه و بصورت پلویی مصرف شود. در کنار برنج از انواع گوشتها مثل گوشت گوسفند، سینه مرغ، کبک، بلدرچین ولی ماهی را با برنج مصرف نکنید به این لحاظ که مضر و در این ماه مبارک رمضان توصیه نمی شود.

 ماهی را به صورت کبابی بدون نان مصرف کنید و آن را در زنجبیل و سرکه آغشته و به صورت کبابی و بدون روغن طبخ کنند ولی در سحرها وعده های انواع برنج ها را با همین صورت با مقدار کمی گوشت استفاده کنند و اگر می خواهید خورشت کنار برنج استفاده کنید حداقل آب خورشت را استفاده نکنید، از محتویات خورشت و مواد غذایی بلغم زا مثلا: سیب زمینی و لوبیا کپسولی در خورشت استفاده نشود به این لحاظ که وضعیت معده را دچار مشکل می کند. برای یک وعده در واقع بین سحر تا افطار انواع مایعات را با رعایت فواصل و وعده هایی که برای افطار است بستگی به قوتشان انواع غذاها ولی اختلاط نباشد و نوشیدنی و خوراکی آبکی و شیرین نباشد، میان وعده هایی مثل میوه که گفتیم برای این فصل خربزه میوه خوبی است البته میوه های دیگر هم اگر فردی معده قوی دارند میتوانند مصرف کنند.

اشکالی که در سحر وجود دارد روزه داران فکر می کنند مثلا:  سحری را که خوردن بلا فاصله ده دقیقه تا ربع ساعت مانده به اذان برای اینکه فکر می کنند دچار تشنگی می شوند مرتب آب می خورند و این باعث می گردد تشنگی شدید و هضم هم با مشکل مواجه و فرد دچار ضعف می شود.  بعد از خوردن سحری نباید آب خورد و اگر می خواهند آب بخورند باید خوردن سحری 45 دقیقه قبل از اذان فاصله داشته باشد تا بتوانند جرعه های کوچک از آب را مصرف کنند.

توصیه های بسیار مهم:

لازم به ذکر است   حرکت های شدید و خواب بعد از سحر به هیچ عنوان توصیه نمی شود. خواب بعد از سحر باعث اختلال در هضم می گردد. توصیه اکیدا می شود اگر فردی توانش را دارد بعد از سحر نخوابد و افرادی که اداره و بیرون کار ندارند خواب بیش از ظهر را مد نظر قرار دهند یا خواب حتی بعداز ظهر در ماه رمضان خواب های بعد از ظهر هم اشکال نداره به خاطر اینکه بدن سبک می باشد. ولی خواب های نزدیک به افطار از ساعت مثلا: الان ساعت پنج به بعد اصلا توصیه نمی شود فقط حداکثر تا ساعت چهار الی چهار و نیم سعی کنند خواب خود را تنظیم کنند.

 
تمامی حقوق این سایت محفوظ و متعلق به دانشگاه علوم پزشکی شیراز می باشد. 1394