دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز
کلسترول بالا در جوانان: زنگ خطری که نباید نادیده گرفت
به گفته ی دکتر «جواد کجوری » رئیس دانشکده پزشکی و متخصص قلب و عروق و فلوشیپ اقدامات مداخله ای قلب و عروق، در سالهای اخیر، شاهد افزایش شیوع بیماریهای قلبی-عروقی در سنین پایینتر بودهایم. یکی از عوامل کلیدی و نگرانکننده در این زمینه، بالا بودن سطح کلسترول خون در جوانان است. شاید تصور عمومی بر این باشد که کلسترول بالا، مشکلی مختص دوران میانسالی و سالمندی است، اما واقعیت این است که ریشههای بسیاری از بیماریهای قلبی در همین دوران جوانی کاشته میشود و نادیده گرفتن آن میتواند عواقب جبرانناپذیری در آینده به همراه داشته باشد.
کلسترول چیست و چرا مهم است؟
به گزارش روابط عمومی دانشکده پزشکی دکتر کجوری ادامه داد: کلسترول یک ماده چرب ضروری است که توسط کبد تولید میشود و برای ساخت سلولهای سالم، تولید برخی هورمونها و کمک به هضم غذا مورد نیاز است. اما زمانی که سطح کلسترول، بهخصوص نوع LDL یا همان کلسترول بد، در خون بیش از حد افزایش یابد، میتواند در دیواره رگهای خونی رسوب کرده و به مرور زمان باعث تنگ شدن و سخت شدن آنها (آترواسکلروز) شود. این وضعیت، زمینه را برای حملات قلبی، سکته مغزی و سایر مشکلات جدی قلبی-عروقی فراهم میکند.
او در ارتباط با عوامل مختلفی که میتوانند باعث بالا رفتن کلسترول در افراد جوان شوند، افزود: اولین عامل، عامل ژنتیکی می باشد؛ برخی افراد به صورت ارثی مستعد کلسترول بالا هستند (مانند هیپرکلسترولمی خانوادگی). در این موارد، حتی با سبک زندگی سالم نیز ممکن است سطح کلسترول بالا باشد. سبک زندگی ناسالم از مهمترین عوامل قابل تغییر است. رژیم غذایی نامناسب، مصرف بیش از حد غذاهای پرچرب اشباع و ترانس (مانند فستفودها، گوشتهای قرمز پرچرب، لبنیات پرچرب، شیرینیجات و غذاهای فرآوری شده)، کمبود مصرف میوهها، سبزیجات و غلات کامل؛ همچنین کمتحرکی و عدم فعالیت بدنی منظم باعث کاهش سطح HDL یا کلسترول خوب و افزایش LDL میشود.
این متخصص قلب و عروق ادامه داد: چاقی و اضافه وزن، بهخصوص چربی شکمی، ارتباط مستقیمی با پروفایل چربی نامطلوب خون دارد؛ سیگار کشیدن، دیابت و فشار خون بالا نیز میتوانند بر سطح کلسترول تأثیر منفی بگذارند.
خطرات و عواقب درازمدت
دکتر کجوری درخصوص عواقب کسترول بالا در جوانان در دراز مدت تصریح کرد: مشکل اصلی کلسترول بالا، بیعلامت بودن آن در سالهای طولانی است. جوانان با کلسترول بالا ممکن است هیچ احساس ناخوشی نداشته باشند، اما رسوبات چربی به آرامی در عروق آنها شروع به تجمع میکنند. این فرایند در دوران جوانی آغاز شده و اگر کنترل نشود، در دهههای بعدی زندگی به صورت بیماریهای قلبی-عروقی جدی بروز میکند. تشخیص و درمان زودهنگام، کلید پیشگیری از این بیماریهاست.
چگونه آن را تشخیص دهیم و چه کنیم؟
او با تاکید بر اهمیت زود هنگام تشخیصی کلسترول بالا افزود: تشخیص این عارضه از طریق آزمایش خون ساده (پروفایل چربی) انجام میشود؛ اگر سابقه خانوادگی بیماری قلبی زودرس یا کلسترول بالا در خانواده وجود دارد، اولین چکاپ چربی خون باید در دوران نوجوانی انجام شود و سپس بر اساس نتایج تکرار گردد. اصلاح سبک زندگی، تغذیه سالم، تمرکز بر رژیم غذایی مدیترانهای، سرشار از میوهها، سبزیجات، غلات کامل، حبوبات، ماهی و چربیهای سالم (مانند روغن زیتون، مغزها و دانهها)؛ محدود کردن مصرف غذاهای فرآوری شده، فستفودها، نوشیدنیهای شیرین و چربیهای اشباع؛ فعالیت بدنی منظم و تشویق کودکان و نوجوانان به حداقل ۶۰ دقیقه فعالیت بدنی متوسط تا شدید در روز؛ حفظ وزن سالم و پیشگیری از چاقی و اضافه وزن و ترک سیگار یکی از مؤثرترین اقدامات برای کاهش کلسترول و افزایش سلامت قلب است. درمان دارویی نیز در مواردی که تغییر سبک زندگی کافی نباشد و یا عوامل ژنتیکی قوی وجود داشته باشد، تجویز خواهد شد.
سرباری کلسترول
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در خصوص سرباری کلسترول تصریح کرد: حاصل ضرب میزان LDL کلسترول هر فرد در طول زمانی که این چربی بالاست، به عنوان سرباری کلسترول نامیده میشود و اگر این میزان بالای 7000 میلی گرم باشد ، شانس بیماری قلبی به شدت افزایش می یابد؛ بنابر این سن شروع بیماری افزایش کلسترول بسیار مهم است و با توجه به اثر ارثی بالا بودن این بیماری، توصیه به چک کردن کلسترول و LDL در سال های نخستین زندگی( دهه دوم زندگی) می گردد، تا در صورت بالا بودن، اقدامات جهت جلوگیری از بروز بیماری قلبی انجام شود.
رئیس دانشکده پزشکی در پایان خاطر نشان کرد: به یاد داشته باشیم که سلامت قلب یک سرمایهگذاری بلندمدت است. با افزایش آگاهی و اتخاذ تصمیمات درست در دوران جوانی، میتوانیم آیندهای سالمتر و پربارتر را برای خود و نسلهای آینده رقم بزنیم. دانشکده پزشکی همواره حامی ارتقای سلامت جامعه بوده و توصیه میکند مراقبتهای پزشکی لازم را جدی بگیرید.
دکتر «جواد کجوری» رئیس دانشکده پزشکی و فلوشیپ اقدامات مداخله ای قلب و عروق
پایان خبر
نظر دهید