دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز
سرطان روده بزرگ؛ دشمن خاموش و راههای مقابله با آن در هفته ملی مبارزه با سرطان
به مناسبت فرارسیدن هفته ملی مبارزه با سرطان، دکتر وحید محمد کریمی، فوق تخصص خون و سرطان بالغین و عضو هیات علمی دانشکده پزشکی شیراز، در خصوص سرطان روده بزرگ (کولورکتال) به تشریح ابعاد علمی، پیشگیرانه و درمانی این بیماری پرداخت.
به گزارش روابط عمومی دانشکده پزشکی، دکتر محمدکریمی با اشاره به اهمیت روزافزون سرطان روده بزرگ در سراسر جهان و همچنین در کشورمان، اظهار داشت: سرطان کولورکتال یکی از شایعترین انواع سرطان در سراسر جهان است که متأسفانه در سالهای اخیر، روند افزایشی را در جوامع مختلف، از جمله ایران، تجربه کرده است. این بیماری که از سلولهای سرطانی در روده بزرگ (کولون) یا راست روده (رکتوم) منشأ میگیرد، اغلب در ابتدا به صورت پولیپهای خوشخیم ظاهر شده و در صورت عدم تشخیص و درمان بهموقع، میتواند به مراحل تهاجمی و متاستاتیک (گسترش به سایر نقاط بدن) پیشرفت کند.
این فوق تخصص سرطان در ادامه به عوامل مؤثر در بروز این بیماری اشاره کرد: عوامل متعددی در ابتلا به سرطان روده بزرگ نقش دارند که میتوان آنها را به دو دسته کلی تقسیم کرد: عوامل غیرقابل تغییر و عوامل قابل تغییر. سن بالای ۵۰ سال، سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان روده بزرگ یا پولیپهای آدنوماتوز، بیماریهای التهابی روده مانند کرون و کولیت اولسراتیو، و برخی سندرمهای ژنتیکی ارثی، از مهمترین عوامل غیرقابل تغییر محسوب میشوند. در مقابل، سبک زندگی ناسالم، مانند رژیم غذایی کمفیبر و پرچرب، مصرف گوشت قرمز و فرآوریشده، چاقی و اضافه وزن، کمتحرکی و عدم فعالیت بدنی منظم، مصرف سیگار و الکل، از عوامل قابل تغییر هستند که با اصلاح آنها میتوان ریسک ابتلا را به میزان قابل توجهی کاهش داد.
شناخت علائم؛ کلید تشخیص زودهنگام
دکتر محمد کریمی تأکید کرد: یکی از چالشهای اساسی در مواجهه با سرطان روده بزرگ، عدم وجود علائم مشخص در مراحل اولیه است. بسیاری از بیماران در ابتدای بیماری هیچ علامتی ندارند یا علائم آنها بسیار خفیف و غیر اختصاصی است. با این حال، توجه به برخی نشانهها میتواند بسیار راهگشا باشد؛ تغییر در الگوی اجابت مزاج (اسهال یا یبوست طولانیمدت)، وجود خون در مدفوع (به رنگ روشن یا تیره)، احساس درد یا گرفتگی مزمن در ناحیه شکم، کم خونی ناشی از فقر آهن، کاهش وزن بیدلیل، احساس دفع ناکامل، و خستگی و ضعف مداوم. مشاهده هر یک از این علائم، بهویژه اگر برای مدت طولانی ادامه یابند، باید جدی گرفته شده و فرد به پزشک مراجعه کند.
عضو هیات علمی دانشکده پزشکی شیراز، غربالگری را یکی از مؤثرترین راهکارها برای تشخیص زودهنگام و نجات جان بیماران برشمرد و گفت: بهترین راه برای مبارزه با سرطان روده بزرگ، تشخیص آن در مراحل اولیه است، زمانی که درمان مؤثرتر بوده و شانس بهبودی کامل بسیار بالاست. روشهای مختلفی برای غربالگری وجود دارد که مهمترین آنها عبارتند از: کولونوسکوپی، سیگموئیدوسکوپی، و تستهای بررسی خون مخفی در مدفوع (FOBT)؛ توصیه میشود افراد با ریسک متوسط از سن ۴۵ یا ۵۰ سالگی، تحت نظر پزشک، غربالگری را آغاز کنند. برای افرادی که سابقه خانوادگی یا عوامل خطر بالاتری دارند، ممکن است نیاز به شروع زودهنگامتر و فواصل کوتاهتر غربالگری باشد.
او با اشاره به پیشرفتهای چشمگیر در حوزه درمان سرطان، افزود: خوشبختانه علم پزشکی در زمینه درمان سرطان روده بزرگ دستاوردهای قابل توجهی داشته است. جراحی، همچنان ستون اصلی درمان تومورهای قابل برداشتن است. شیمیدرمانی، پرتودرمانی، درمانهای هدفمند (Targeted Therapy) و ایمونوتراپی (Immunotherapy) نیز در سالهای اخیر نقش بسیار مهمی در کنترل بیماری، کاهش عوارض و بهبود بقای بیماران ایفا میکنند. انتخاب روش درمانی به مرحله بیماری، وضعیت عمومی بیمار و ویژگیهای مولکولی تومور بستگی دارد و این تصمیم در جلسات تومور بورد با حضور تیم تخصصی اتخاذ میشود.
پیشگیری؛ قدرتمندترین سلاح ما
دکتر محمد کریمی در پایان، ضمن تأکید بر نقش حیاتی پیشگیری، توصیههای کاربردی را ارائه داد: در هفته ملی مبارزه با سرطان، لازم است بر اهمیت سبک زندگی سالم تأکید کنیم. مصرف میوهها، سبزیجات و غلات کامل سرشار از فیبر، کاهش مصرف گوشت قرمز و غذاهای فرآوریشده، حفظ وزن سالم، فعالیت بدنی منظم، ترک سیگار و مصرف متعادل الکل، مهمترین گامها برای پیشگیری از سرطان روده بزرگ هستند. با افزایش آگاهی عمومی و اتخاذ رویکردی پیشگیرانه، میتوانیم بار این بیماری را بر دوش جامعه کاهش داده و امید به زندگی سالم را برای همگان افزایش دهیم.
پایان خبر
نظر دهید