دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز
توصیههای تخصصی دکتر سارا ده بزرگی/مدیریت بحران در کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم
در مواجهه با شرایط بحرانی و تغییرات ناگهانی محیطی، کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم (ASD) به دلیل حساسیتهای حسی و نیاز مبرم به ساختار و نظم، در معرض آسیبهای روانی و رفتاری بیشتری قرار دارند. دکتر سارا ده بزرگی، فوق تخصص روانپزشکی کودک و نوجوان و عضو هیات علمی دانشکده پزشکی شیراز، در خصوص چالشهای این کودکان در زمان بحران و ارائه پروتکلهای عملیاتی برای مدیریت وضعیت در خانه مطالب تخصصی را بیان نمود.
به گزارش روابط عمومی دانشکده پزشکی، دکتر سارا ده بزرگی در تحلیل روانشناختی این وضعیت، خاطرنشان کرد که پیشبینیپذیری یکی از ستونهای اصلی ثبات هیجانی در کودکان اوتیستیک است. او افزود: وقتی نظم محیطی و برنامههای روزانه دچار اختلال میشود، این کودکان با اضطراب شدید، بیقراری، رفتارهای تکراری یا در برخی موارد، انزوای اجتماعی مواجه میشوند که میتواند ناشی از عدم توانایی آنها در پردازش تغییرات ناگهانی باشد.
این فوق تخصص کودک و نوجوان ادامه داد: چهار عامل اصلی که میتواند منجر به تشدید علائم در این کودکان شود شامل ۱. اختلال در روتینهای روزانه مانند تغییر در زمانبندی خواب، تغذیه و بازی؛۲. مواجهه با صداهای بلند، نورهای شدید یا شلوغی محیط که سیستم پردازش حسی کودک را مختل میکند؛۳. محدودیت در دسترسی به خدمات حیاتی نظیر گفتاردرمانی و کاردرمانی و ۴. انتقال اضطراب از والدین مانند حساسیت بالای این کودکان به وضعیت عاطفی مراقبان که میتواند منجر به واکنشهای زنجیرهای شود، می باشد.
دکتر ده بزرگی در خصوص راهکارهای مدیریت بحران و مداخله در منزل برای کمک به خانوادهها در حفظ ثبات روانی کودک افزود: توصیه میشود حتی در شرایط سخت، یک برنامه روزانه ساده (شامل صبحانه، بازی، استراحت و...) برای کودک حفظ شود؛ استفاده از تصاویر و نقاشیها برای نشان دادن توالی فعالیتها، به درک بهتر کودک از آینده کمک میکند؛ ایجاد «زیستگاه امن» مانند اختصاص یک فضای آرام و کنترلشده در خانه (مانند یک چادر بازی یا گوشهای مجهز به بالشهای نرم) که کودک بتواند در زمان فشار حسی به آن پناه ببرد؛ استفاده از ابزارهایی مانند هدفونهای ضد صدا یا گوشگیر برای کاهش اثرات محیطی آزاردهنده و در زمان استرس، استفاده از جملات کوتاه، مستقیم و همراه با اشارههای تصویری یا حرکتی، کارآمدترین روش ارتباطی است .
عضو هیات علمی دانشکده پزشکی شیراز ضمن بیان اینکه آرامش والدین، پیششرط آرامش کودک است و مدیریت استرس خودِ مراقب، بخشی از فرآیند درمان است، بر دو نکته بسیار مهم تأکید کرد: اول، اهمیت حیاتی خواب در مدیریت رفتارهای دشوار و دوم، مدیریت دقیق داروها و همراه داشتن آنها در تمامی شرایط.
دکتر سارا ده بزرگی در پایان یادداشت خود، با رویکردی همدلانه به خانوادهها افزود: در شرایط بحرانی، هدف ما نباید یادگیری مهارتهای پیچیده یا تغییر بنیادین رفتار کودک باشد. اولویت نخست و اصلی، حفظ امنیت، ثبات و سلامت روان کودک است. حضور مقتدرانه و حمایتگرانه شما، ارزشمندترین مداخله درمانی است که میتوانید انجام دهید.
پایان خبر
نظر دهید